Tứ nghịch tán

Date: 08/07/2019Lượt xem: 24

1. Thành phần:

          Sài hồ, Chích thảo, Chỉ thực, Thược dược, lượng bằng nhau

2. Cách dùng:

          Tất cả các vị thuốc tán bột mịn làm thuốc tán mỗi lần uống 12 – 16g với nước sôi để nguội. Có thể làm thuốc thang uống liều lượng có gia giảm

3. Tác dụng:

 Sơ can lý khí, hòa vinh tán uất

4. Giải thích bài thuốc:

          Bài thuốc chủ trị chứng dương khí nội uất do nhiệt nhập vào lý không thông đạt đến tứ chi gây nên chứng quyết nghịch tên có tên là Tứ nghịch tán. Trong bài thuốc vị Sài hồ sơ giải uất kết làm cho dương khí thấu đạt ra ngoài là chủ dược, Chỉ thực phối hợp với Sài hồ để thăng thanh giáng trọc, Thược dược ích âm hòa lý phối hợp với Chỉ thực có tác dụng sơ thông khí trệ, Chích thảo điều hòa trung khí cùng dùng với Thược dược có tác dụng thư cân hòa can. Do Sài hồ, Chỉ thực có tác dụng sơ thông can tỳ (vị) khí trệ, Thược dược, Cam thảo sơ can lý tỳ chỉ thống cho nên là bài thuốc căn bản chữa chứng can tỳ bất hòa khí trệ.

5. Ứng dụng lâm sàng:

          Bài thuốc dùng trên lâm sàng chữa chứng Can uất chân tay quyết nghịch hoặc can tỳ bất hòa gây nên bụng sườn đau hoặc nôn hoặc bụng đầy ợ hơi, mạch “huyền” có lực. Nếu có thực tích gia Mạch nha, Kê nội kim để tiêu thực, nếu có huyết ứ gia Đơn sâm, Bồ hoàng, Ngũ linh chi để tán ứ chỉ thống, nếu có Hoàng đản gia Nhân trần cao, Uất kim để thanh nhiệt lợi thấp thoái hoàng, khí trệ nặng gia Hương phụ, Uất kim để hành khí giải uất, trường hợp đau bao tử thuộc chứng Can vị bất hòa dùng bài Tứ nghịch tán. Nếu vùng thượng vị đau đầy, mồm đắng ợ chua gia Tả kim hoàn để hạ khí giáng nghịch, tả nhiệt khai uất.

          Trên lâm sàng thường trị các chứng đau thần kinh liên sườn, đau dạ dày cơ năng thuộc chứng can tỳ bất hòa, có thể gia thêm những vị thuốc Hương phụ, Diên hồ sách, Uất kim để giải uất chỉ thống, trường hợp tả lỵ mót rặn có thể gia Phỉ bạch để thông tả khí trệ ở đại tràng.

          Chú ý lúc sử dụng: Nguyên nhân của chứng chân tay quyết nghịch là khác nhau, bài thuốc này chỉ có thể dùng chữa chứng nhiệt quyết do dương khí nội uất, những trường hợp khác không dùng được.

          Trên lâm sàng có tác giả báo cáo dùng bài Tứ nghịch tán gia vị (Sài hồ, Chỉ thực, Uất kim mỗi thứ 8g, Bạch thược, Qua lâu bì mỗi thứ 16g, Phỉ bạch 12g, Cam thảo 4g) trị đau thần kinh liên sườn kết quả tốt.

Phụ phương:

          Sài hồ sơ can tán (Cảnh nhạc toàn thư) gồm có Sài hồ 8g, Bạch thược 12g, Chỉ sác 8g, Chích thảo 4g, Xuyên khung 8g, Hương phụ 8g, sắc nước uống. Tác dụng sơ can, hành khí, hoạt huyết, chỉ thống, chủ trị các chứng Can khí uất kết, ngực sườn đau tức, hàn nhiệt vãng lai.

BBT Website - ST


Tin liên quan:

Hao cầm thanh đởm thang

Tiểu sài hồ thang

Tam vật bị cấp hoàn

Đại hoàng mẫu đơn bì thang

Đại thừa khí thang

Dương hòa thang

Lý Thời Trân
Lý Thời Trân, tự Đông Bích, về già tự hiệu là Tần Hồ sơn nhân, người đời Minh, Kỳ Châu (nay là Hồ Bắc, Kỳ Xuân, Kỳ Châu).  Ông là nhà y dược học vĩ đại của...
Xem thêm
TUỆ TĨNH
Tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, hiệu Huệ Tĩnh, sau này khi đi tu, lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Quê làng Nghĩa Phú, tổng Văn Thai, huyện Cẩm Giàng, phủ Thượng Hồng,...
Xem thêm
HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG
Hải Thượng Lãn Ông tên húy là Lê Hữu Trác tên thường là Lê Hữu Chẩn, là một đại y tôn của nước ta. Sinh ngày 12/11/1724 năm Giáp Thìn về cuối đời Hậu Lê, ở...
Xem thêm
Trương Trọng Cảnh
Tên là Cơ, người đời Đông Hán, quận Nam Dương (nay là Hà Nam, Nam Dương). Ông là tác giả quyển ‘Thương Hàn Tạp Bệnh Luận’, một quyển sách y học rất có giá trị...
Xem thêm
Hoa Đà
Hoa Đà, tự Nguyên Hóa, lại có tên Phu, sống vào thời Tam Quốc. Ông là người nước Bái (nay là tỉnh An Huy, Trung Quốc). Ông thông y thuật toàn diện, giỏi ngoại...
Xem thêm
Copyright © 2016 Vatm.edu.vn